Çit fiyatı için tek bir metre fiyatı vermek mümkün değil — daha doğrusu, veren biri varsa muhtemelen sonradan ekleyecek. Aynı 100 metrelik iş, zemin ve malzeme seçimine göre iki katına kadar değişebiliyor. Aşağıda, bir teklifi oluşturan kalemleri sırayla açıyoruz; bunları bildiğinizde elinizdeki iki teklifin neden farklı olduğunu da görebilirsiniz.
1. Metraj ve hattın geometrisi
Toplam metre, işin iskeletini oluşturur ama tek başına yeterli değil. 100 metrelik düz bir hat ile aynı uzunlukta ama altı köşesi olan bir hat aynı işçilik değildir: her köşe, ek direk ve payanda demektir. Bu yüzden keşifte önce hattın ekseni çıkarılır.
Parselin kaç parçadan oluştuğu da fiyatı etkiler. Tek hat hâlinde çevrilen bir arazi, aynı metrajın üç ayrı bölüme dağıldığı bir işten daha ekonomiktir; ikincisinde başlangıç ve bitiş noktaları çoğalır.
2. Yükseklik
Yükseklik hem malzeme hem işçilik tarafında çarpan etkisi yaratır. Panel yükseldikçe rüzgâr yükü artar; direk kesitinin ve beton çukurunun da buna göre büyümesi gerekir. 150 cm'lik bir hattan 200 cm'e çıkmak, malzeme farkının ötesinde bir maliyet getirir.
Buna karşılık gereğinden yüksek çit almak da para kaybı. Sınır belirlemek için 120-150 cm çoğu zaman yeterliyken, tırmanmayı zorlaştırmak isteyen bir tesiste 200 cm ve üstü anlamlı hâle gelir.
3. Tel kalınlığı ve kaplama
Panel çitte tel kalınlığı yaygın olarak 4-5 mm aralığında; aradaki farkı gözle ayırmak zor ama dayanımda ve fiyatta doğrudan karşılığı var. Teklifleri karşılaştırırken ilk bakılacak satır budur: mm cinsinden yazılmamış bir teklif, karşılaştırılabilir değildir.
Kaplama ikinci belirleyici. Galvaniz kaplama korozyona karşı temel korumayı verir; üzerine elektrostatik toz boya eklendiğinde hem ömür uzar hem renk seçeneği gelir. Deniz kenarı ve sanayi bölgesi gibi aşındırıcı ortamlarda sıcak daldırma galvaniz, ilk maliyeti yüksek olsa da uzun vadede daha ucuza gelir.
4. Direk tipi ve montaj yöntemi
Direk, çitin ayakta kalmasını sağlayan asıl eleman ve maliyetin sanılandan büyük bir kısmını oluşturur. Toprak zeminde direkler betonlanarak gömülür; beton zeminde ise flanşlı direk dübellenerek monte edilir. İkisi farklı işçilik, farklı fiyattır.
Köşe ve bitiş noktalarındaki direkler ara direklerden daha güçlü olmalı, gerekirse payanda ile desteklenmelidir. Bu detayın atlandığı hatlar birkaç yıl içinde gözle görülür şekilde salınmaya başlar.
5. Zemin ve arazi yapısı
Fiyat farkının en çok gizlendiği kalem burasıdır. Düz, temiz ve ulaşılabilir bir hat ile eğimli, taşlı ya da moloz dolu bir hat aynı sürede kurulmaz. Eğimli arazide çit kademelendirilir; her kademe ek işçiliktir.
Aracın yanaşamadığı parsellerde malzemenin elle taşınması da işçiliğe yansır. Keşifte bu görülmediyse, fiyat sahada değişir — sürpriz maliyetlerin ana kaynağı budur.
6. Kapı ve aksesuarlar
Yaya kapısı, çift kanatlı araç kapısı veya sürgülü kapı; çoğu teklifte ayrı kalem olarak yer alır ve toplamı ciddi biçimde değiştirebilir. Ölçüye özel üretilen bir sürgülü araç kapısı, tek başına onlarca metre çite denk gelebilir.
Aynı şekilde jiletli tel, dikenli tel, konsept demiri ve çim çit kaplaması gibi ek katmanlar da metrekare değil metretül üzerinden hesaplanan ayrı kalemlerdir.
7. Söküm, nakliye ve temizlik
Mevcut bir çit varsa sökülmesi ve sahadan kaldırılması gerekir. Bazı teklifler bunu içerir, bazıları içermez; farkın kaynağı çoğu zaman burasıdır.
Mesafe de bir kalem: İstanbul dışına ya da uzak ilçelere yapılan işlerde ekip ve malzemenin tek sevkiyatta planlanması maliyeti düşürür, iki kez sahaya gitmek yükseltir.
Teklifleri karşılaştırırken
İki teklifi yan yana koyduğunuzda şu satırların ikisinde de yazılı olması gerekir; yoksa karşılaştırma yapmıyorsunuz demektir:
- Tel kalınlığı (mm) ve kaplama tipi (galvaniz / galvaniz + toz boya)
- Panel yüksekliği ve göz aralığı
- Direk kesiti, direk aralığı ve montaj yöntemi (betonlu / flanşlı)
- Köşe ve bitiş noktalarında payanda var mı
- Kapı ölçüsü, tipi ve adedi
- Söküm, nakliye ve saha temizliği dâhil mi
Özetle
- Metre fiyatı tek başına anlamlı değildir; malzeme künyesi olmadan teklif karşılaştırılamaz.
- Fiyat farkının çoğu tel kalınlığı, kaplama ve direk tipinden gelir — gözle ayırt edilmesi zor kalemlerden.
- Keşif yapılmadan verilen fiyat, sahada değişme ihtimali yüksek fiyattır.
Sık sorulanlar
Yaklaşık bir aralık paylaşabiliriz ama bunu bağlayıcı bir fiyat olarak sunmayız. Zemin, eğim, köşe sayısı ve kapı ihtiyacı görülmeden verilen rakam sahada değişir. Keşif sonrası kalem kalem ayrılmış net teklif hazırlıyoruz.
Teklifler aynı malzeme künyesini içeriyorsa evet. Ama çoğu zaman fark, ince tel kesiti, zayıf direk ya da eksik payandadan geliyor; bu da çitin birkaç yıl içinde yenilenmesi anlamına geliyor. Malzeme satırlarını karşılaştırmadan fiyat karşılaştırmayın.
